Å snakke om språk

Ivar Aasen var ein O.G.

I teksten «Ivar Aasen var ein O.G.» bruker Monica Goksøyr referansar frå hiphop og populærkultur for å aktualisere spørsmål om språk, identitet og makt og gjere dei relevante for elevar i dag. Gjennom lesestopp, refleksjonsoppgåver og skriveoppgåver får elevane utforske korleis språk heng saman med makt, identitet, status og tilhøyrsle.

Korleis gjer ein språk til show?

I dette opplegget skal elevane arbeide i grupper med eit felles språkshow der dei utforskar både språkhistoria og dialektrikdomen vår. Målet er at elevane skal utvikle eit engasjerande og lærerikt innslag til eit tenkt tv-program der dei viser korleis dialektar, språkhistorie og språkhaldningar heng saman.

Språk-duell: Ivar Aasen vs. Knud Knudsen

La elevane lage ein språk-duell mellom Ivar Aasen og Knud Knudsen, i form av ein rapp-tekst, eit skodespel, ein video eller ein podkast.

Teikn livet mitt: Ivar Aasen

I dette undervisningsopplegget skal elevane arbeide kreativt og utforskande med den historiske bakgrunnen for språksituasjonen i Noreg, med særleg vekt på Ivar Aasen.

Ulike vegar til språkhistoria

Kunnskap om den norske språkhistoria gir elevane ei betre forståing for kvifor dei må lære seg begge skriftspråka, og kvifor det er viktig for eit demokrati å ta vare på det språklege mangfaldet.

Lag ditt eige språk!

I dette undervisningsopplegget får elevane utforske og bli kjende med språklege strukturar ved å lage sitt eige, oppdikta språk frå landet Laputia.

Snakk saman om språk

Ein plakat med gode råd og tips til opplæring i nynorsk som sidemål.

Korleis kan ein arbeide målretta med språket i elevtekstar?

Dette undervisningsopplegget syner korleis ein kan arbeide med språket i elevtekstane, og det kan brukast i alle tekstar elevane skal skrive.

Skriv språkbiografien din

La elevane skrive språkbiografien sin. Snakkar dei ei dialekt som dei alltid har snakka, eller har dei endra talemålet sitt? Korleis snakkar foreldra og besteforeldra deira? Kor mange språk kan dei sjølv, både munnleg og skriftleg?

Dei nye orda – eit undervisingsopplegg om språk i endring

I dette undervisingsopplegget skal elevane utforske nokre av dei nye orda i språket vårt og få ei betre forståing for språket i endring. Undervisingsopplegget tek utgangspunkt i kjerneelementet språket som system og moglegheit.

Utforskande samtalar om språk

Gode språksamtalar i klasserommet fremjar læring. I desse teikneseriane viser me døme på korleis du som lærar kan få til utforskande samtalar om språklege fenomen på nynorsk.

Setningsledd og ordklassar (pdf)

Lappar med setningsledd i ulike fargar som kan kopierast opp og klippast ut, slik at elevane kan setje saman setningar. Då har ein høve til å diskutere skilnaden mellom setningsledd og semantikk. Ei setning kan vere grammatisk riktig sjølv om innhaldet ikkje gjev meining. Setninga «Katten køyrer fårikål» er ei setning med subjekt, verbal og objekt, men innhaldet er ikkje semantisk rett.

Å mangle ballar – det kjønnsladde språket

I denne ressursen skal elevane reflektere over korleis vi brukar språket vårt som ein haldningsmarkør i møte med omverda. Deretter skal dei utforme plakatar (samansette tekstar) der dei rokkar ved dei stereotypiske språklege framstillingane av kjønna.

Å utforske språket

Praksiseksempel med vekt på å sjå korleis ein kan få elevane merksame på språket i tekstane dei skriv, og på å skape ein klasseromskultur der ein snakkar om språk.

Språkhistoria på 11 minutt

Rask gjennomgang av språkhistoria kan gjere det lettare for elevane å få oversikt og sjå samanheng.